تغییر DNS در اندروید و ویندوز؛ راهنمای مرحله‌به‌مرحله و رفع خطا

برای تغییر DNS در اندروید ۹ به بالا، وارد تنظیمات شبکه و بخش Private DNS شوید؛ در ویندوز ۱۰ و ۱۱ نیز DNS آداپتور فعال را از Network Settings و تنظیمات IPv4 عوض کنید. مهم‌تر از واردکردن آدرس، شیوه تست است: ابتدا فقط DNS را تغییر دهید، کش قدیمی را پاک کنید و همان دامنه را دوباره باز کنید. اگر چند تنظیم را هم‌زمان عوض کنید، نمی‌فهمید کدام‌یک مشکل را حل یا بدتر کرده است.

قبل از شروع: آدرس IP دارید یا hostname؟

سرویس‌دهنده DNS ممکن است دو نوع مشخصات بدهد:

• دو آدرس عددی IPv4 برای Preferred و Alternate DNS؛
• یک hostname برای DNS رمزنگاری‌شده، مانند Private DNS اندروید.

این دو را جابه‌جا وارد نکنید. بخش Private DNS اندروید hostname می‌خواهد و آدرس عددی را قبول نمی‌کند. در مقابل، پنجره کلاسیک IPv4 ویندوز معمولاً آدرس عددی می‌خواهد. اگر هنوز resolver مناسب را انتخاب نکرده‌اید، مقایسه DNSهای مناسب ایران معیارهای پایداری، حریم خصوصی و پاسخ‌دهی را توضیح می‌دهد.

آدرس فعلی را نیز جایی یادداشت کنید. اگر تنظیم روی Automatic بوده، کافی است بدانید در پایان می‌توانید دوباره همان گزینه را فعال کنید؛ لازم نیست DNS اپراتور را دستی پیدا کنید.

تغییر DNS در اندروید ۹ و نسخه‌های جدیدتر

نام منوها بین سامسونگ، شیائومی، پیکسل و برندهای دیگر کمی فرق دارد، اما مسیر کلی یکی است:

1. وارد Settings شوید.
2. بخش Network & Internet، Connections یا «اتصالات» را باز کنید.
3. گزینه Private DNS را پیدا کنید. در بعضی گوشی‌ها داخل More connection settings است.
4. حالت Private DNS provider hostname را انتخاب کنید.
5. hostname سرویس‌دهنده را دقیق و بدون https:// وارد کنید.
6. روی Save بزنید و Wi‑Fi یا دیتای موبایل را یک بار خاموش و روشن کنید.

Private DNS روی Wi‑Fi و دیتای موبایل اعمال می‌شود و درخواست‌ها را با روش رمزنگاری‌شده می‌فرستد. اگر hostname اشتباه باشد یا شبکه دسترسی به آن را ندهد، ممکن است اینترنت ظاهراً وصل بماند اما هیچ دامنه‌ای باز نشود. در این حالت گزینه را فوراً روی Automatic برگردانید.

تغییر DNS فقط برای یک شبکه Wi‑Fi در اندروید

اگر نمی‌خواهید تنظیم روی دیتای موبایل اثر بگذارد، می‌توانید DNS همان Wi‑Fi را تغییر دهید:

1. روی نام شبکه متصل چند ثانیه نگه دارید یا آیکون چرخ‌دنده را بزنید.
2. Edit یا Modify network را انتخاب کنید.
3. Advanced options را باز کنید.
4. IP settings را از DHCP به Static تغییر دهید.
5. مقدارهای IP، Gateway و Network prefix را بدون دلیل تغییر ندهید.
6. فقط DNS 1 و DNS 2 را وارد و ذخیره کنید.

این روش حساس‌تر است، چون رفتن از DHCP به Static ممکن است آدرس شبکه را نیز دستی کند. اگر بعد از ذخیره اتصال قطع شد، تنظیم IP را دوباره روی DHCP بگذارید و از Private DNS استفاده کنید.

تغییر DNS در ویندوز ۱۱

در ویندوز ۱۱ مسیر جدید تنظیمات ساده‌تر است:

1. Settings را باز کنید و به Network & internet بروید.
2. روی اتصال فعال، یعنی Wi‑Fi یا Ethernet، کلیک کنید.
3. روبه‌روی DNS server assignment گزینه Edit را بزنید.
4. حالت را از Automatic به Manual تغییر دهید.
5. IPv4 را روشن کنید.
6. Preferred DNS و Alternate DNS را وارد کنید.
7. اگر سرویس‌دهنده DNS over HTTPS را پشتیبانی می‌کند، حالت رمزنگاری مناسب را انتخاب کنید؛ در غیر این صورت روی حالت عادی بمانید.
8. Save را بزنید.

بعد از ذخیره لازم نیست سیستم را ری‌استارت کنید. ابتدا کش DNS را پاک کنید و مرورگر را دوباره باز کنید.

تغییر DNS در ویندوز ۱۰ با پنجره آداپتور

این روش در ویندوز ۱۰ و ۱۱ کار می‌کند و برای وقتی مناسب است که گزینه جدید Settings در دسترس نیست:

1. کلیدهای Win + R را بزنید.
2. عبارت ncpa.cpl را وارد کنید و Enter بزنید.
3. روی آداپتور فعال Wi‑Fi یا Ethernet راست‌کلیک و Properties را انتخاب کنید.
4. Internet Protocol Version 4 (TCP/IPv4) را انتخاب و Properties را بزنید.
5. گزینه Use the following DNS server addresses را فعال کنید.
6. آدرس Preferred و Alternate را وارد کنید.
7. پنجره‌ها را با OK ببندید.

به IPv6 دست نزنید مگر سرویس‌دهنده برای آن آدرس مشخص داده باشد. واردکردن مقدار ناقص یا کپی‌کردن IPv4 در قسمت IPv6 باعث خطا می‌شود.

پاک‌کردن کش DNS در ویندوز

ویندوز پاسخ‌های قبلی را مدتی نگه می‌دارد. به همین دلیل ممکن است DNS را درست تغییر داده باشید ولی مرورگر هنوز همان نتیجه قبلی را نشان دهد.

Command Prompt را باز کنید و این دستور را اجرا کنید:

ipconfig /flushdns

پیام موفقیت یعنی کش سیستم پاک شده است. سپس مرورگر را کامل ببندید و دوباره باز کنید. بعضی مرورگرها کش جداگانه دارند؛ پنجره ناشناس برای مقایسه سریع‌تر است.

چطور بفهمیم تغییر DNS واقعاً مؤثر بوده است؟

یک تست کنترل‌شده انجام دهید:

1. قبل از تغییر، متن خطا و زمان تقریبی شروع بازشدن صفحه را ثبت کنید.
2. فقط DNS را عوض کنید؛ VPN، پروتکل یا اینترنت را هم‌زمان تغییر ندهید.
3. کش را پاک و همان صفحه را در حالت ناشناس باز کنید.
4. روی Wi‑Fi و دیتای موبایل جداگانه امتحان کنید.
5. اگر دامنه پیدا شد اما سرویس خطای کشور داد، مشکل DNS حل شده و مانع بعدی IP است.

برای تشخیص این مرز، DNS یا VPN؛ کدام مشکل را حل می‌کند؟ را بخوانید. DNS قرار نیست IP خروجی را تغییر دهد، پس نتیجه نگرفتن در خطاهای منطقه به معنی خراب‌بودن resolver نیست.

وقتی بعد از تغییر DNS هیچ سایتی باز نمی‌شود

این مراحل را به‌ترتیب انجام دهید:

• املای hostname یا آدرس عددی را بررسی کنید؛ فاصله ابتدا و انتها را حذف کنید.
• در اندروید Private DNS را روی Automatic بگذارید.
• در ویندوز DNS server assignment را به Automatic (DHCP) برگردانید.
• اتصال شبکه را یک بار قطع و وصل کنید.
• اگر VPN روشن است، آن را موقتاً خاموش کنید تا تعارض resolver را جداگانه بسنجید.
• DNS دوم را نیز وارد کنید؛ اگر سرور اول پاسخ ندهد، سیستم به جای قطع کامل گزینه جایگزین دارد.

اگر فقط هنگام روشن‌بودن VPN مشکل دارید، احتمال دارد اپ DNS خودش را داخل تونل اعمال کند و با Private DNS اجباری سیستم ناسازگار باشد. در این حالت Automatic معمولاً انتخاب درست‌تری است.

DNS Leak و تنظیم داخل VPN

تغییر DNS سیستم به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که درخواست‌ها هنگام اتصال VPN از تونل عبور کنند. اپ VPN باید resolver را داخل همان مسیر قرار دهد. اگر ترافیک اصلی از سرور خارجی برود ولی DNS مستقیم به اپراتور ارسال شود، DNS leak رخ داده است.

بعضی اپ‌ها گزینه‌های DNS، Block connections without VPN یا Kill Switch دارند. این گزینه‌ها مرتبط‌اند اما یکسان نیستند. راهنمای Kill Switch و DNS Leak Protection تفاوت را با مثال توضیح می‌دهد.

آیا برای سرویس‌های AI تغییر DNS کافی است؟

معمولاً نه. DNS ممکن است کمک کند دامنه صحیح پیدا شود، اما سرویس‌هایی مانند Gemini و AI Studio در مرحله ورود یا اجرای درخواست، IP خروجی را بررسی می‌کنند. اگر پیام location is not supported می‌بینید، resolver کار خود را انجام داده و درخواست به سرویس رسیده است؛ ردشدن در مرحله بعد اتفاق افتاده است.

در چنین حالتی به‌جای عوض‌کردن چند DNS، مسیر اتصال و ثابت‌بودن کشور خروجی را بررسی کنید. تغییر پیاپی کشور می‌تواند نشست ورود را نیز نامعتبر کند.

سؤالات متداول

آیا تغییر DNS به گوشی یا ویندوز آسیب می‌زند؟

خیر. این تنظیم برگشت‌پذیر است. اگر نتیجه مناسب نبود، آن را روی Automatic یا DHCP برگردانید. فقط مشخصات شبکه مانند Gateway و IP ثابت را بدون نیاز تغییر ندهید.

چرا Private DNS اندروید آدرس عددی را قبول نمی‌کند؟

این بخش برای DNS رمزنگاری‌شده و شناسایی سرویس‌دهنده به hostname طراحی شده است. برای آدرس عددی باید DNS شبکه Wi‑Fi را ویرایش کنید یا از اپ معتبر سرویس‌دهنده استفاده کنید.

آیا باید DNS 1 و DNS 2 از دو شرکت متفاوت باشند؟

معمولاً بهتر است هر دو آدرس توصیه‌شده یک سرویس را وارد کنید تا رفتار و سیاست پاسخ‌دهی یکسان باشد. ترکیب دو سرویس می‌تواند نتیجه تست را نامشخص کند.

چرا بعد از اتصال VPN تنظیم DNS ویندوز عوض می‌شود؟

بسیاری از اپ‌ها برای جلوگیری از نشت DNS، resolver آداپتور مجازی خود را اعمال می‌کنند. بعد از قطع VPN باید تنظیم آداپتور اصلی باقی بماند؛ اگر نماند، آن را روی Automatic برگردانید.

جمع‌بندی

در اندروید، Private DNS ساده‌ترین روش سراسری است؛ در ویندوز، DNS server assignment یا تنظیم IPv4 آداپتور فعال را تغییر دهید. همیشه آدرس درست را متناسب با نوع فیلد وارد کنید، کش را پاک کنید و فقط یک متغیر را هر بار بسنجید. اگر دامنه پیدا می‌شود ولی سرویس شما را بر اساس کشور رد می‌کند، مرحله DNS تمام شده و باید IP و مسیر اتصال را بررسی کنید.